ایران جوان

ابركوه در جنوب غربی شهرستان تفت و استان یزد واقع شده است. این شهرستان از شمال به شهرستان صدوق استان یزد و شهرستان شهرضا استان اصفهان، از شرق به شهرستان خاتمِ یزد و از غرب و جنوب به شهرستان آباده استان فارس محدود است.
 
وسعت ابركوه 5641 كیلومترمربع است و در مختصات جغرافیایی 52 درجه و 58 دقیقه شرقی و 30 درجه و 46 دقیقه شمالی و با 1550 متر ارتفاع از سطح دریای آزاد واقع شده است. از نظر توپوگرافی، دشت ابركوه جزئی از فلات خشك مركزی ایران است كه رشته كوه‌های زاگرس چون حصاری انتهای این دشت را در جهت غرب و جنوب در بر می‌گیرد و كَفه ( كویر) ابركوه با كمتر از 1450 متر پست‌ترین محل این حوزه است. ابركوه دارای اقلیم گرم و خشك بیابانی می باشد. آب و هوای شهر در مقیاس عمومی ، ویژگی‌های اقلیمی مناطق كویری درون فلاتی ایران را داراست و از مشخصات آن، كمی بارندگی، دامنه نوسان حرارتی كم و بیش زیاد و خشكی است. بیشترین درجه حرارت متوسط مربوط به ماه‌های خرداد، تیر، مرداد و شهریور بوده و به صورت نسبی این 4 ماه از سال از نظر دما متمایز از سایر ماه‌های سال هستند. همچنین ماه‌های آذر، دی، بهمن، بطور نسبی خنك‌ترین ماه‌های سال هستند. بیشترین درجه حرارت، 1/39 درجه مربوط به مردادماه و حداقل آن مربوط به بهمن و اسفندماه با 4/0 درجه سانتیگراد ثبت گردیده است.
 
یخچال خشتی
این بنا فرم مخروطی شكل و در حدود 12 متر ارتفاع دارد كه قدمت آن به عهد قاجار بر می‌گردد .بطور كلی بخچال‌ها مخصوص انبار كردن یخ در زمان‌های گذشته بوده است و تنها راه ورودی به آن عبارت از دریچه‌ كوچكی بوده است كه پس از وارد كردن یخ مقداری گیاه خشك روی آن ریخته و بلافاصله دریچه را مسدود می‌‌کرده‌اند تا درتابستان بتوانند از یخ‌ها استفاده كنند.

خانه آقازاده
یكی از منازل قدیمی این شهر كه با توجه به خصوصیات اقلیم ساخته شده خانه آقازاده است. قسمت شاخص و جالب توجه این بنا بادگیر دو طبقه آن است كه در قدیم همانند كولر عمل می‌كرده است .قدمت این خانه به عهد قاجار باز می‌گردد. 

گنبد عالی
این گنبد قدیمی‌ترین، مستحكم‌ترین و زیبا‌ترین بنای تاریخی قرن پنجم هجری قمری  شمار می‌رود كه در بالای تپه‌ای مشرف بر شهر ابر كوه ساخته شده است .فرم این بنا به شكل هشت ضلعی با پهنای داخلی هشت متر و نود سانتیمتر است که ضخامت دیواره‌های آن یك متر و پنجاه سانتیمتر است كه مقرنس كاری قسمت بالای آن جالب توجه است. كتیبه به خط كوفی حكایت از این دارد كه بنا مدفن امیر شمی‌الدوله دیلمی و مادرش از طایفه هزار اسب است و بدستور فرزندش فیروزان به سال 448 ه. ق ساخته شده است. 

مناره‌های نظامیه
دو مناره مرتفع بر روی سر دری بلند در شهرستان ابرکوه وجود دارند كه مناره و سردر نظامیه خوانده می‌شود و می‌گویند در این محل مسجد، بازار و مدرسه وجود داشته است. سراسر بدنه مناره‌ها از كاشی فیروزه‌ای رنگ و به خط كوفی، با كلمات الله‌اكبر به نحو زیبائی تزیین شده است. این بنا مربوط به نظام‌الملك ابركوهی است كه در قرن هشتم می‌زیسته است. 

پی‌نوشت:
از آنجا كه این شهر ابتدا در پای كوه ساخته شده، آنرا "برِكوه" (كنار كوه) می گفتند كه در گویش مردم به "ابركوه" تبدیل شد و پس از ورود اسلام این نام نیز مانند بعضی نام های دیگر در گویش عربی، كاف به قاف تبدیل و "ابرقو" خوانده شده است. نهایتا در سال 1350 این شهر به صورت رسمی "ابركوه" نامیده شد. نام آن در منابع قدیم و جدید به صورت "ابرقو"، "ابركویه"، "ابرقویه"، "برقوه" و "دركوه" آمده است.