در مصرف سوسيس و كالباس احتياط كنيد
مثلا يك روز شنيده ميشود سوسيس و كالباس را از تاج خروس، روده طيور و پسماندههاي گوشت ميسازند، روزي ديگر ايميلي دريافت ميكني كه راويش قسم و آيه ميخورد كه به چشم خودش ديده پشت كانتينر فرآوردههاي گوشتي، جسد پوست كنده حيوانات مختلف ديده است كه به سمت مراكز توليد سوسيس و كالباس و همبرگر ميرفته است.
اتفاقا سال گذشته همزمان با اعلام آلودگي برنجهاي وارداتي كه هنوز تاييد يا رد نشده است، موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران طي خبري از بررسي و نمونهبرداري 26 نمونه سوسيس و كالباس و همبرگر از مراكز عرضه و فروشگاههاي زنجيرهاي خبر داد.
طي اين گزارش 18 نمونه از اين محصولات كه متعلق به كارخانههاي متفاوت و حتي معروف بود، غيراستاندارد معرفي شد.
در اين گزارش آمده بود: موارد معدودي نشان ميدهد كه توليدكنندگان از چربي صفاقي (چربي موجود در دستگاه گوارش ولابهلاي رودهها) غضروف شفاف مربوط به دستگاه تنفسي و ريه، عروق، رگ واعصاب و بافت پيوندي (پوست رگ و پي و چربي ضايعات گوشتي) يعني بافتهايي خاص كه عضله نيستند و توليدكنندگان طبق استاندارد ملي مجاز به استفاده از اين بخش از لاشه دام در توليد فرآوردههاي گوشتي نيستند، استفاده كردهاند. در پايان اين گزارش هم تاكيد شده بود كه اداره كل استاندارد از اين پس مقرر كرده به طور مداوم اين آزمايش خاص را روي تمامي فرآوردههاي گوشتي پخته و ناپخته انجام دهند تا طبق وظيفه قانوني خود سلامت و امنيت غذايي مردم در بحث فرآوردههاي گوشتي حفظ شود.
به هر حال اخبار اين حوزه متفاوت، گاهي وحشتناك و اغلب ضد و نقيض است. بر همين اساس به نظر ميرسيد موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران ميتواند بهتر از هر منبعي نسبت به كيفيت محصولات سوسيس و كالباس در ايران جوابگو باشد.
افشين زماني، رئيس اداره اجراي استاندارد اداره كل استاندارد استان تهران در همين خصوص به جامجم ميگويد: بازرسان اداره استاندارد به شكل از پيش تعيين نشده، به همه كارخانجات فرآوردههاي گوشتي، نحوه حمل و نقل و مراكز توزيع آنها سرزده و همه موارد بهداشتي را تحت نظارت و بررسي قرار ميدهند.او تاكيد ميكند: مشاهده شده كه محصولي در كارخانه كيفيت لازم را داشته است، اما در مراكز توزيع به دليل رعايت نكردن اصول بهداشتي نگهداري اين فرآوردهها، آنچه عرضه شده از سلامت لازم برخوردار نبوده است.به گفته رئيس اداره اجراي استاندارد بر همين اساس بررسي اين محصولات در مراكز توزيع هم انجام ميشود.
سوسيس و كالباس؛ فقط استاندارد
موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي كشور از چند سال پيش اجراي طرح طاها (طرح اجراي هماهنگ استاندارد اجباري) را آغاز كرده است. ظاهرا در اين طرح استانداردسازي محصولات غذايي در اولويت قرار گرفته است.
رئيس اداره اجراي استاندارد بر همين اساس تاكيد ميكند كه محصولات غذايي كشور از جمله سوسيس و كالباس بدون علامت استاندارد عرضه نميشوند. زماني بر همين اساس و با تاكيد بر حساسيتهاي موجود در استانداردسازي محصولاتي نظير سوسيس و كالباس ادامه ميدهد: فرآوردههاي گوشتي موجود در بازار بايد علامت استاندارد داشته باشد و اگر مردم هنگام خريد و مصرف اين محصولات به اينكه داراي علامت استاندارد باشد، توجه كنند ميتوانند مطمئنتر مصرف كنند. البته رئيس اجراي استاندارد نسبت به تخلفاتي در اين حوزه هشدار ميدهد و ميگويد: مسلما احتمال سوءاستفاده در اين محصولات مانند ساير بخشها غيرقابل انكار است و امكان وجود محصولات غيراستاندارد در بازار صفر نيست. او درباره چگونگي مصرف اين محصولات به نظر متخصصان استناد ميكند و معتقد است مصرف اين محصولات حتي اگر استاندارد هم باشند بايد منطقي باشد.
خطري به نام نيترات!
نيترات و نيتريت مواد سرطانزايي هستند كه وجود آنها در مواد غذايي تهديدكننده سلامت انسانها است. همچنين مطالعات زيادي اثر سرطانزايي تركيبات حاصل از نيترات و نيتريت را به اثبات رسانده است.
مساله اين است كه نيترات و نيتريت سديم به عنوان نگهدارنده به سوسيس و كالباس اضافه ميشوند تا مانع رشد باكتريهاي خطرناكي در اين محصولات شوند. از طرفي اين مواد با تركيب شدن با ميوگلوبولين و هموگلوبولين گوشت، باعث ايجاد رنگ مطلوب و اشتهاآوري در گوشت شده كه به آن حالتي جذاب و تازه ميبخشد، در حالي كه به طور طبيعي گوشتي با اين مدت نگهداري نميتواند چنين رنگي داشته باشد. بعلاوه شروع فساد را در گوشت به تاخير مياندازد و باعث حفظ عطر و طعم ادويههاي آن ميشود.
درواقع همه جذابيت اين محصولات به تركيباتي است كه متاسفانه سرطانزا و براي بدن مضر هستند.
چه كنيم؟
اقتضاي زندگي شهري، تنوع محصولات، تركيبات جديد مواد غذايي و به هر حال طعم و مزه دوستداشتني سبب مصرف بيشتر اينگونه محصولات ميشود. متخصصان تغذيه هم بر اين باورند كه اگر در تهيه سوسيس و كالباس از مواد اوليه مناسب و روغنهاي بدون ترانس استفاده شود و همچنين مصرف آنها نيز بيش از حد مجاز نباشد، مصرف اين مواد مشكلي ندارد، اما متاسفانه در حال حاضر شاهد مصرف بيش از حد اين نوع غذاها بخصوص در بين نوجوانان و جواناني كه بيشتر از غذاهاي خياباني مصرف ميكنند، هستيم.
مرتضي صفوي، متخصص تغذيه در اين خصوص به فارس ميگويد: سوسيس و كالباس و غذاهاي آماده نبايد بيش از يك نوبت در ماه مصرف شود، زيرا مصرف بيش از حد اين مواد به علت نوع پخت و چربيهاي موجود آن سرطانزاست. به گفته او مصرف اندك سوسيس و كالباس مثلا ماهي يك بار مضر نيست، اما اگر خوردن اين غذاها عادت شود و به علت آساني تهيه و ارزان بودن، بيش از حد مجاز مصرف شود، عوارض زيادي را به دنبال دارد كه سرطانزا بودن يكي از آنهاست.
صفوي ادامه ميدهد: معمولا در تهيه سوسيس و كالباس به جاي گوشت خوب از چربيهاي مختلف گوشت استفاده ميشود، ضمن اين كه در طبخ آن نيز روغنهاي معمولي جامد با ترانس بالا را به كار ميگيرند كه بسيار مضر هستند.