کشتیگیران و قفس میلیون دلاری
قدمت ورزش کشتی به ۲۷۲۰ سال پیش و به یونان باستان میرسد
در صورت حذف کشتی از جدول بازیهای المپیک، اوضاع پیش روی این رشته ورزشی تا چه اندازه تغییر خواهد کرد و چه بر سر آینده کشتیگیران نوجوان و جوان مستعد حال حاضر در سراسر جهان خواهد آمد؟
بخشی از پاسخ این سوال، حتی قبل از کنگره هفتم سپتامبر در بوئنوس آیرس نیز مشخص است. پیش از آنکه کمیته بینالمللی المپیک بخواهد یکی از قدیمیترین قطعات تصویر المپیک، یعنی ورزش باستانی کشتی را حذف کند، برخی از خود کشتیگیران ترجیح دادهاند در رشته مهیج «هنرهای رزمی ترکیبی» (MMA) زورآزمایی کنند.آنها که ماندهاند دل در گروی المپیک داشتهاند و اگر این ورزش که بنیه مالی ندارد، المپیک هم نداشته باشد، کوچ دستهجمعی شگفتآوری را به سمت ورزش «هنرهای رزمی ترکیبی» نظاره خواهیم کرد.
کمیته بینالمللی المپیک با حذف کشتی، کشتیگیران را از روی تشک به سمت قفسی سوق خواهد داد که محیط رسمی مبارزه در این رشته ورزشی است. قفسی که غرق در پول است و دور تا دورش را رسانهها احاطه کردهاند. نیازی هم به المپیک ندارد.
جذابیت این رشته ورزشی چنان فراگیر شده که بلیتهای مسابقات حرفهای در سالنهایی با گنجایش بیش از ۱۰ هزار نفر، چند هفته زودتر تمام شده و در بازار سیاه، قیمت هنگفتی پیدا میکند.
آشنایی قبلی قهرمانان رشته «ام.ام.آ» با رشته کشتی از جمله عوامل موفقیتشان در این رشته ورزشی است. کنی ماندی قهرمان المپیک سئول و رقیب امیررضا خادم در فینال وارنا ۱۹۹۱، مو لاوال رقیب امیر گنجی در جام جهانی کشتی آزاد ۲۰۰۷ و دانیل کورمایر از آمریکا حریف علیرضا حیدری در نیویورک ۲۰۰۳ و المپیک آتن از آن جملهاند.
خوئل رومهرو از کوبا (قهرمان ۱۹۹۹ جهان)، همچنین آلکسیس ویلا از کوبا که قهرمان ۴۸ کیلوی کشتی آزاد جهان بود و ایلیر لطیفی از سوئد نیز فقط تعدادی از دوبنده پوشان سابق هستند که در این رشته فعالیت میکنند.
جردن باروز ستاره المپیک لندن در ۷۴ کیلوگرم هم قصد دارد پس از المپیک ریودوژانیرو که شاید آخرین المپیک حاوی مسابقات کشتی در تاریخ ورزش باشد، در رشته «ام.ام.آ» به میدان برود. مربیان و کشتیگیران آزادکار در اروپا و آمریکا که تقریباً هیچ درآمدی از کشتی نداشتهاند (زیرا اصولاً کشتی ورزش درآمدزایی نیست)، ناگهان با پیشنهادات هنگفتی برای حضور در مسابقات یا مربیگری در رشته «ام.ام.آ» مواجه میشوند.
«هنرهای رزمی ترکیبی» چنانچه از نامش هویداست، هم بوکس دارد و هم جودو، هم کشتی است و هم کیوکوشین و جوجیتسو. ورزشکاری که به فنون رشتههای مختلف رزمی مسلط باشد امکان موفقیتش نیز بیشتر خواهد بود.
حال در این بین، اغلب ستارگان این رشته ورزشی در تکنیکهای رشتههای مختلف رزمآور هستند و کارآزموده؛ اما ضعف در فنون کشتی باعث ناکامیشان میشود.
کشتیگیران وقتی وارد رشته ام.ام.آ میشوند باید رموز مشت زدن را بیاموزند، دشوار است. اما بوکسورها باید شیوههای زیرگرفتن را فرا بگیرند که این به مراتب برای کسی که سالها دستکش پوشیده و مشت زده، دشوارتر است!
کشتیگیران به خاطر تمرینات طاقتفرسا و استقامتی که دارند، به سرعت در این رشته پیشرفت میکنند. آنها قبلاً نیز وقتی در کشتی رینگی آمریکایی ورود کردند، دست و پا بسته نبودند. افرادی مثل سلمان خاسمیکوف، خسرو علی وزیری ملقب به شیخ آهنین، کورت آنگل یا الدار کورتانیدزه.
المپیک، عاملی است بازدارنده تا ستارگان خوش تکنیک کشتی، افتخار را بر پول ترجیح دهند و در وادی کشتی بمانند. اما شاید هفتم سپتامبر، کمیته بینالمللی المپیک رسماً اعلام کند که دیگر در ضیافت المپیک، امکان میزبانی از دوبنده پوشان را نخواهد داشت.
یعنی IOC با تصمیم خودش، امکان کسب «افتخار» را از کشتیگیران بگیرد و از همهشان بخواهد از سال ۲۰۲۰ به جای ورود به دهکده المپیک، قفس پر زرق و برق و خونین میلیونرها را برگزینند.
کشتیگیران مستعدی که به جای نشان طلای المپیک ۲۰۲۰، حساب بانکیشان را از درآمدهای هنگفت ورزش حرفهای «هنرهای رزمی ترکیبی» خواهند انباشت. البته طبیعی است که این امکان فقط در اختیار تعداد معدودی از ورزشکاران نخبه قرار خواهد گرفت.
بقیه کشتیگیران چطور، چه بر سر نسل آینده خواهد آمد؟ طبعاً تعداد علاقمندان کشتی رو به کاهش خواهد گذاشت. همان تعداد کم نیز باید به مسابقات بدون المپیک عادت کنند و رضایت دهند به مسابقات قارهای و جهانی.
ورزش کشتی با قدمت رسمی ۲۷۲۰ ساله، فصلهای تاریخی گوناگونی را سپری کرده که دوران ۱۲۰۰ ساله المپیاد باستان، هزاره فترت و عصر ۱۲۰ ساله المپیک نوین (تا پایان بازیهای ریودوژانیرو) را در برمیگیرد. هفتم سپتامبر، این ورزش در بزنگاه تاریخی دیگری خواهد ایستاد. یا گذر خواهد کرد، یا فرو خواهد افتاد.